نسخه ۷گانه برای تابآوری

به گزارش راه امروز: سیده فاطمه مقیمی، رئیس کانون زنان بازرگان ایران با تأکید بر اینکه اقتصاد جهان وارد عصر بحرانهای دائمی شده است، گفت: مهمترین نیاز امروز اقتصاد ایران، افزایش تابآوری، ایجاد قابلیت پیشبینی در محیط کسبوکار و حرکت از مدیریت مقطعی بحران به حکمرانی تابآوری است.
سیده فاطمه مقیمی رئیس کانون زنان بازرگان ایران افزود: مزیت رقابتی کشورها امروز نه در منابع طبیعی آنها که در تابآوری اقتصادی نهفته است؛ یعنی توان حفظ کارکردهای اساسی اقتصاد در زمان بحران، انطباق سریع با شرایط جدید و بازگشت به مسیر رشد.
مقیمی با اشاره به تجربه کشورهایی مانند ژاپن، سنگاپور، آلمان و چین گفت: ژاپن پس از سونامی ۲۰۱۱، با افزایش ذخایر راهبردی، تنوعبخشی به زنجیره تأمین و تمرکززدایی از صنایع حیاتی، اقتصاد خود را برای تداوم فعالیت در بحران آماده کرد.
او ادامه داد: سنگاپور نیز امنیت اقتصادی را نه با خودکفایی، بلکه از طریق تنوع مسیرهای تجاری، ذخایر راهبردی، زیرساختهای لجستیکی و توافقهای تجاری گسترده تأمین کرد؛ زیرا وابستگی زمانی خطرناک است که تنها یک مسیر برای ادامه حیات اقتصادی وجود داشته باشد.
مقیمی افزود: آلمان پس از بحران انرژی ناشی از جنگ اوکراین، با بازآرایی سریع ساختار تأمین انرژی، بنادر وارداتی، منابع گاز و سیاست صنعتی، بحران را به فرصتی برای اصلاحات ساختاری تبدیل کرد.
چین نیز در دوران کووید-۱۹ نشان داد که مهمترین سرمایه یک اقتصاد، توان بازآرایی سریع زنجیرههای تولید، حملونقل و تأمین مالی است؛ زیرا آنچه کشورها را زمینگیر میکند، خود بحران نیست، بلکه ناتوانی در انطباق با آن است.
به عقیده او، وجه مشترک همه این تجربهها روشن است: هیچ کشوری نتوانسته جهان را از بحران خالی کند، اما بسیاری توانستهاند اقتصاد خود را برای زندگی در جهانی سرشار از بحران آماده سازند.
این فعال اقتصادی با طرح این پرسش که آیا اقتصاد ایران نیز برای دوران تکرار شوکها طراحی شده یا همچنان بر مبنای شرایط عادی اداره میشود، تأکید کرد: بخش خصوصی نباید صرفاً راوی بحران باشد، بلکه باید در کنار دولت، معمار راهکارهایی برای حفظ پایداری بازارها و افزایش تابآوری اقتصاد باشد.
رئیس کانون زنان بازرگان ایران با اشاره به شرایط اقتصادی کشور گفت: تحریمها، محدودیتهای بانکی، نوسانات ارزی، تورم مزمن و تنشهای منطقهای، همزمان هزینه مبادلات را افزایش داده و اعتماد فعالان اقتصادی را فرسوده است؛ درحالیکه در اقتصاد، نخستین قربانی هر بحران، سرمایه نیست، بلکه اطمینان و اعتماد است.
عضو هیات نمایندگان اتاق ایران درباره پیامدهای تحولات تنگه هرمز نیز گفت: افزایش ریسک در این گذرگاه راهبردی، حتی بدون وقوع بحران، موجب افزایش هزینه بیمه، حملونقل، تأمین مواد اولیه و قیمت تمامشده تولید میشود و این آثار به دلیل محدودیتهای مالی و تجاری، با شدت بیشتری به اقتصاد ایران منتقل خواهد شد.
مقیمی با بیان اینکه بزرگترین سرمایه ایران، شبکه فعالان اقتصادی و بخش خصوصی است، افزود: اتاق ایران باید از جایگاه بیان دغدغهها فراتر رفته و به اتاق فرمان تابآوری اقتصاد بخش خصوصی تبدیل شود؛ نهادی که با شناسایی گلوگاهها، تنوعبخشی به بازارها و مسیرهای تجاری، تقویت ابزارهای مالی و کاهش ریسک بنگاهها، در کنار دولت نقشآفرینی کند.
او مهمترین مطالبه بخش خصوصی را ایجاد قابلیت پیشبینی در محیط کسبوکار دانست و گفت: تجربه اقتصادهای موفق نشان میدهد بنگاهها بیش از سختی شرایط، از غیرقابل پیشبینی بودن محیط اقتصادی آسیب میبینند؛ زیرا سرمایه میتواند خود را با هزینههای بیشتر تطبیق دهد، اما در فضای مملو از ابهام امکان برنامهریزی ندارد.
رئیس کانون زنان بازرگان ایران تأکید کرد: اقتصاد ایران باید از مدیریت روزمره بحران عبور کرده و به سمت طراحی نهادی حرکت کند که کشور را برای تداوم شوکهای اقتصادی آماده سازد؛ چراکه آینده منتظر پایان بحران نخواهد ماند.
این فعال اقتصادی با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه از «مدیریت بحران» به «حکمرانی تابآوری» گفت: مدیریت بحران پس از وقوع حادثه آغاز میشود، اما حکمرانی تابآوری پیش از وقوع بحران، ظرفیت ایستادگی و مقاومت را ایجاد میکند.
مقیمی سپس هفت راهبرد برای افزایش تابآوری اقتصاد ایران ارائه کرد و گفت: باید میان واقعیت بحران و هیجان بحران تفاوت قائل شد، زیرا بسیاری از خسارتهای اقتصادی نتیجه رفتارهای هیجانی بازار است و تصمیمگیری صحیح نیازمند اطلاعات شفاف، معتبر و بهموقع است.
او افزود: لازم است دایره نگرانی از دایره اثرگذاری تفکیک شود و بهجای تمرکز بر متغیرهای خارج از اختیار، بر بهبود حکمرانی اقتصادی، کاهش بروکراسی، تسهیل تجارت، ارتقای بهرهوری و تقویت بنگاهها تمرکز شود.
مقیمی ادامه داد: اقتصاد ایران باید برای بدترین سناریوها برنامه از پیش طراحیشده داشته باشد، زیرا موفقیت کشورها در بحرانها، حاصل آمادگی و سناریونویسی پیش از وقوع بحران است.
عضو هیات نمایندگان اتاق ایران همچنین تنوعبخشی به بازارهای صادراتی، مسیرهای حملونقل، شیوههای تأمین مالی، منابع تأمین مواد اولیه و شرکای تجاری را مهمترین سپر دفاعی اقتصاد در برابر شوکهای خارجی دانست.
رئیس کانون زنان بازرگان ایران حفظ سرمایه اجتماعی را نیز ضروری خواند و گفت: اعتماد میان دولت و بخش خصوصی، میان تولیدکننده و مصرفکننده، میان نظام بانکی و فعالان اقتصادی و همچنین اعتماد به ثبات قوانین، مهمترین دارایی هر اقتصاد است و بازسازی آن بسیار دشوارتر از بازسازی زیرساختهای فیزیکی خواهد بود.
او هدایت سرمایهها از فعالیتهای کوتاهمدت و سفتهبازانه به سمت تولید، نوآوری و ارزشآفرینی را از دیگر الزامات اقتصاد تابآور برشمرد و افزود: هرچه سهم سرمایه مولد در اقتصاد بیشتر شود، توان بازیابی اقتصاد نیز افزایش خواهد یافت.
مقیمی در پایان تأکید کرد: برخی شوکها اجتنابناپذیر هستند، اما آسیبپذیری در برابر آنها اجتنابناپذیر نیست و بلوغ اقتصادی کشورها در توانایی مدیریت ریسک معنا پیدا میکند.
او گفت: اقتصادهای شکننده منتظر پایان بحران میمانند، اما اقتصادهای تابآور در دل بحران خود را بازآفرینی میکنند و امروز نیز انتخاب پیش روی ایران، انتخاب میان خوشبینی و بدبینی نیست، بلکه انتخاب میان انفعال و آمادگی است.
رئیس کانون زنان بازرگان ایران با تأکید بر نقش اتاق بازرگانی ایران اظهار کرد: این نهاد میتواند پرچمدار تحولی باشد که هدف آن تنها عبور از بحران امروز نیست، بلکه ساختن اقتصادی است که در برابر بحرانهای آینده نیز توان ایستادگی داشته باشد.
او در پایان گفت: کشورها با پایان یافتن بحرانها بزرگ نمیشوند، بلکه با شیوهای که در میانه بحرانها میاندیشند، تصمیم میگیرند و آینده را میسازند، بزرگ میشوند.
وی ابراز امیدواری کرد: اقتصاد ایران در آینده با ویژگیهایی همچون اعتماد، پایداری و تابآوری شناخته شود؛ زیرا این سه مؤلفه، زیربنای توسعه پایدار و میراثی ماندگار برای نسلهای آینده هستند.



