ممنوع کردن خروج کالای IT از امارات به مقصد ایران/ ترکیه گزینه مناسبی برای تأمین IT نیست
به گزارش راه امروز: محمدرضا فرجی تهرانی، نائبرئیس اتاق اصناف تهران و رئیس اتحادیه فناوران رایانه تهران، در گفت وگو با راه امروز، با اشاره به محدودیتهای ایجاد شده در مسیر خروج کالاهای حوزه فناوری اطلاعات از امارات به مقصد ایران میگوید: با ممنوع کردن خروج کالای IT از امارات به مقصد ایران، ممکن است در یک مقطع کوتاه فرآیند تأمین کالا با دشواریهایی مواجه شود اما تجار ایرانی طی سالیان متمادی نشان دادهاند که در شرایط مختلف مسیرهای تأمین کالا را پیدا خواهند کرد و اجازه نخواهند داد نیاز کشور بدون پاسخ باقی بماند.
به گفته او، حدود ۸۰ درصد ارزش کالاهای برند حوزه IT از طریق امارات تأمین میشود و حدود ۲۰ درصد باقیمانده نیز به کالاهایی اختصاص دارد که در داخل کشور مونتاژ، اسمبل، بازسازی یا عرضه میشوند. ایران نیز طی سالهای گذشته یکی از مهمترین شرکای تجاری امارات در حوزه فناوری اطلاعات بوده است و بخش قابل توجهی از تجارت IT این کشور با بازار ایران ارتباط داشته است. بنابراین طبیعیست که محدود شدن این تجارت صرفاً بازار ایران را تحت تأثیر قرار ندهد و فعالان اقتصادی و تجاری امارات نیز از این وضعیت متضرر سازد.
فرجی تهرانی تأکید میکند: «علی رغم همه تحریمها، ما سالیان سال توانستهایم کالاهای مورد نیاز کشور را تأمین و وارد کنیم و این بار هم تجار باهوش و خوشفکر ایرانی قطعاً راههای دیگری برای ورود کالا پیدا خواهند کرد.»
به گفته او، مسئله اصلی در شرایط فعلی، پیدا کردن مسیر جدید برای تأمین کالاست. البته تغییر مسیر به طور طبیعی هزینههایی را به تجارت تحمیل خواهد کرد و برآورد میشود که این تغییر مسیر بتواند حدود ۶ تا ۷ درصد به قیمت تمامشده کالاهای وارداتی اضافه کند.
یکی از محتملترین راهکارها این است که کالاها در اسناد حمل، مستقیما مقصد ایران نداشته باشند و ابتدا به کشورهای ثانویه ارسال شوند و پس از آن وارد کشور شوند. بدیهیست استفاده از این مسیرها هزینههای بیشتری را بابت حملونقل، جابهجایی، واسطهگری و سایر فرآیندهای لجستیکی به همراه خواهد داشت و این هزینهها در نهایت بر قیمت تمامشده کالا تأثیر میگذارد.
با این حال، به گفته رئیس اتحادیه فناوران رایانه تهران، فعالان صنف IT این هزینهها و ریسکها را پذیرفتهاند تا در تأمین کالاهای مورد نیاز کشور خللی ایجاد نشود.
او میگوید: «تجار صنف IT این موضوع را به جان خریدهاند و حتی ممکن است در این مسیر اصل و فرع زندگی و سرمایهشان در معرض خطر قرار بگیرد، اما اولویت ما این است که در تأمین کالاهای مورد نیاز کشور مشکلی ایجاد نشود.»
امارات مسیر مهمی است، اما تنها مسیر نیست
فرجی تهرانی با اشاره به سابقه طولانی تجارت IT میان ایران و امارات میگوید: طی سالهای گذشته، بخش مهمی از شبکه تأمین کالاهای فناوری اطلاعات ایران در امارات شکل گرفته است و بسیاری از فعالان این بازار، ارتباطات تجاری، اعتبار و شبکه تأمین خود را در این کشور ایجاد کردهاند.
به گفته او، جایگزین کردن این مسیر با یک مسیر جدید صرفا به معنای پیدا کردن یک فروشنده جدید نیست؛ بلکه نیازمند ایجاد ارتباطات تجاری تازه، اعتبارسنجی تأمینکنندگان، تنظیم قراردادها، ایجاد مسیرهای حمل و نقل و پذیرش ریسکهای جدید است.
او تأکید میکند: «مسئله تنها پیدا کردن یک فروشنده در چین نیست.» برندهای بزرگی مانند HP، ASUS و Lenovo ساختار تولید و توزیع خود را بر اساس شبکهای از شرکای تجاری در نقاط مختلف جهان تنظیم کردهاند و یک تاجر ایرانی نمیتواند به سادگی همان کالایی را که از شریک تجاری خود در امارات تهیه میکرد، مستقیما از چین خریداری کند.
در نتیجه جایگزینی مسیر امارات با سایر مسیرها یک فرآیند زمانبر است. اما تجربه چند دهه تجارت و توانایی فعالان اقتصادی کشور در عبور از محدودیتها نشان میدهد که این مسیرها در نهایت پیدا خواهند شد.
ترکیه هم گزینه مناسبی برای تأمین IT نیست
در میان مسیرهای احتمالی ترکیه نیز ممکن است به عنوان یک گزینه مطرح شود، اما به گفته فرجی تهرانی، این کشور از نظر اقتصادی نمیتواند جایگزین مناسبی برای مسیر امارات باشد.
او توضیح میدهد: «تعرفه و هزینههای گمرکی کالاهای الکترونیکی در ترکیه بالاست و در نتیجه انتقال کالا از این مسیر میتواند قیمت تمامشده را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.»
به گفته او، چین از نظر ظرفیت تولید و تنوع کالا گزینه جذابتری است، اما فاصله جغرافیایی و دشواری انتقال کالا باعث میشود تأمین از این مسیر نیز نسبت به مسیر امارات زمان و هزینه بیشتری داشته باشد.
فرجی تهرانی معتقد است در هر حال هر مسیری که جایگزین مسیر قبلی شود، هزینههای جدیدی را به زنجیره تأمین اضافه خواهد کرد و بخشی از این هزینه در نهایت در قیمت کالا منعکس خواهد شد.
احتمال یک گپ کوتاه در بازار؛ اما تأمین کالا متوقف نمیشود
رئیس اتحادیه فناوران رایانه تهران در ادامه با اشاره به احتمال ایجاد فاصله کوتاهمدت میان عرضه و تقاضا میگوید: «من این وعده را به مردم عزیز کشورمان میدهم که هر چند ممکن است در یک مقطع کوتاه، به دلیل اینکه فرآیند تغییر مسیر تأمین کالا زمانبر است، یک گپ زمانی داشته باشیم که در آن عرضه و تقاضا برای مدت کوتاهی با هم همخوانی نداشته باشد، اما این موضوع هرچه سریعتر مرتفع خواهد شد.»
به گفته او، فعالان این صنف کاملا موقعیت امروز کشور را درک میکنند و تلاش خواهند کرد با پذیرش بخشی از هزینهها و ریسکها، اجازه ندهند زیرساختهای فناوری اطلاعات کشور دچار مشکل شود.
فرجی تهرانی میگوید: «افراد صنفی حتما موقعیت امروز کشور را درک میکنند و از سود و منافع خودشان حتی میگذرند تا زیرساخت کشورمان را بتوانند تأمین کنند.»
او تأکید میکند که کالاهای فناوری اطلاعات صرفا کالاهای مصرفی نیستند و بخش مهمی از زیرساخت کشور به این تجهیزات وابسته است؛ از تجهیز دیتاسنترها و تجهیزات رایانهای و شبکه گرفته تا ماشینهای اداری مورد استفاده سازمانها، ادارات و بخش خصوصی.
به گفته او، تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که دسترسی به تجهیزات بهروز فناوری اطلاعات تا چه اندازه در توسعه فناوری و پیشرفت بخشهای مختلف کشور مؤثر بوده و در شرایط جنگی نیز وجود همین زیرساختها و تجهیزات کمک قابل توجهی به مجموعههای مختلف کشور کرده است.
انتظار از مسئولان؛ حمایت برای جلوگیری از ایجاد وقفه در تأمین کالا
فرجی تهرانی در ادامه با اشاره به نقش دولت و دستگاههای اجرایی در تسهیل فرآیند تأمین کالا میگوید: «به عنوان رئیس اتحادیه، انتظار من از تمام سازمانهای دولتی و حکومتی این است که تمامقد از اعضاء صنف فناوران حمایت کنند و به این عزیزان بهای بیشتری نسبت به قبل از جنگ تحمیلی اخیر بدهند.»
او تخصیص و تأمین بهموقع ارز را یکی از مهمترین درخواستهای فعالان صنفی عنوان میکند و میافزاید: فرآیند ثبت سفارش و تأمین ارز برای کالاهایی که از طریق مسیرهای جایگزین و به صورت ملوانی وارد کشور میشوند، باید با سرعت و سهولت بیشتری انجام شود تا فاصله میان عرضه و تقاضا به حداقل برسد.
رئیس اتحادیه فناوران رایانه تهران همچنین خواستار تسهیل و تسریع فرآیند ثبت سفارش، ترخیص کالا، تخصیص و تأمین ارز، کاهش بروکراسی اداری و ایجاد هماهنگی میان دستگاههای مرتبط برای کالاهای ضروری حوزه IT میشود.
به گفته او، در شرایط فعلی لازم است دستگاههای مسئول با درک اهمیت تجهیزات فناوری اطلاعات، فرآیندهای اداری مرتبط با این کالاها را تا حد امکان کوتاه و تسهیل کنند تا کالاهایی که توسط تجار و فعالان صنفی تأمین میشود، با کمترین وقفه به بازار و مصرفکننده برسد.
او همچنین تأکید میکند که اعلام سریع و شفاف ضوابط جدید، ایجاد یک مسیر مشخص برای پیگیری پروندههای تجاری و جلوگیری از تصمیمات متناقض میان دستگاههای مختلف میتواند کمک بزرگی به فعالان صنفی باشد.
فرجی تهرانی میگوید: «ما از مسئولین کشور خودمان انتظار همدلی و کمک داریم. تجار و فعالان صنف IT در خط مقدم تأمین کالا ایستادهاند و طبیعی است که در چنین شرایطی، بیش از گذشته به حمایت و همراهی دستگاههای مسئول نیاز داشته باشند.»
بازار IT مسیر خود را پیدا خواهد کرد
فرجی تهرانی در پایان تأکید میکند که محدودیت مسیر امارات را نمیتوان صرفا یک مشکل حملونقلی دانست، اما در عین حال نباید تصور کرد که این محدودیت به معنای توقف تأمین کالا در ایران است.
او میگوید: «ما سالیان سال با تحریمها دست و پنجه نرم کردهایم و راه تأمین کالا را پیدا کردهایم. امروز هم قطعاً تجار باهوش و خوشفکر کشور مسیرهای جدید را پیدا خواهند کرد.»
به گفته او، ممکن است در کوتاهمدت افزایش هزینه و حتی یک گپ زمانی در تأمین برخی کالاها ایجاد شود، اما فعالان صنفی اجازه نخواهند داد این وضعیت به یک مشکل پایدار تبدیل شود.
فرجی تهرانی در عین حال تأکید میکند که محدودیت تجارت IT میان ایران و امارات، به هر دو طرف آسیب خواهد زد؛ چرا که ایران طی سالهای گذشته یکی از مهمترین شرکای تجاری امارات در حوزه فناوری اطلاعات بوده است.
او میگوید: «ما مقتدریم و تجربه داریم و مسیر تأمین کالا را پیدا خواهیم کرد؛ اما انتظار داریم در این مسیر، مسئولین کشور نیز در کنار فعالان صنفی باشند تا این فرآیند با کمترین هزینه و در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود.»
به این ترتیب، اگرچه مسیر امارات در حال حاضر یکی از مهمترین حلقههای زنجیره تأمین IT ایران است، اما محدودیت ایجادشده در این مسیر به معنای متوقف شدن بازار نیست.
فعالان صنفی آمادهاند با پذیرش هزینه و ریسک بیشتر، مسیرهای جدید تأمین را ایجاد کنند و در مقابل، انتظار دارند دستگاههای مسئول نیز با تخصیص و تأمین بهموقع ارز، تسهیل ثبت سفارش، تسریع ترخیص، کاهش بروکراسی و ایجاد هماهنگی میان دستگاههای ذیربط، کمک کنند تا نیاز کشور به تجهیزات فناوری اطلاعات بدون وقفه تأمین شود.
