رئیس انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع ایران از نبود متولی مشخص، ضعف در استانداردسازی، ورود تجهیزات بیکیفیت و قاچاق، مصرف بالای انرژی و موانع پنجساله برای برگزاری نمایشگاه تخصصی این صنعت انتقاد کرد و خواستار ورود جدی دولت برای ساماندهی بازار، حمایت از تولید داخلی و شکستن انحصار در برگزاری نمایشگاهها شد.
به گزارش پایگاه خبری راه امروز، انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع ایران (HVAC) در نشست خبری با حضور اعضای هیئتمدیره و جمعی از خبرنگاران، ضمن تشریح چالشهای ساختاری این صنعت، بر ضرورت ایفای نقش جدی دولت بهعنوان رگولاتور برای ساماندهی بازار، ارتقای استانداردها، کنترل واردات و مدیریت مصرف انرژی تأکید کرد.
صنعتی ۷۰ ساله، اما بدون متولی مشخص
مهدی بوستانچی، رئیس هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع ایران، با اشاره به سابقه حدود ۷۰ ساله این صنعت در کشور گفت: با وجود قدمت طولانی و ظرفیتهای قابل توجه صنعت تهویه مطبوع، این حوزه همچنان از سیاستگذاری منسجم و نهادهای تخصصی کافی برخوردار نیست.
به گفته وی، حدود ۱۱ سال پیش جمعی از پیشکسوتان این صنعت با هدف هویتبخشی و توسعه مطلوب، انجمن تولیدکنندگان تهویه مطبوع را پایهگذاری کردند، اما به دلیل تداخل این صنعت با چندین حوزه دیگر، همچنان خلأهای جدی در زمینه سیاستگذاری، نظارت و استانداردسازی وجود دارد.
قاچاق و تجهیزات غیراستاندارد؛ تهدیدی برای تولید و شبکه برق
یکی از محورهای اصلی این نشست، ورود تجهیزات غیراستاندارد و کمبازده به بازار بود. اعضای انجمن تأکید کردند که کالاهای قاچاق یا فاقد استانداردهای مناسب مصرف انرژی، علاوه بر ایجاد رقابت نابرابر با تولیدکنندگان داخلی، با افزایش مصرف برق فشار مضاعفی بر شبکه سراسری وارد میکنند.
آنان خواستار تشدید نظارت بر مبادی ورودی، ایجاد گمرکات تخصصی و کنترل کیفی تجهیزات وارداتی شدند تا از ورود محصولات فاقد کیفیت و بازدهی لازم جلوگیری شود.
۴۰ درصد مصرف برق در پیک به تجهیزات سرمایشی و گرمایشی اختصاص دارد
در این نشست بر سهم حدود ۴۰ درصدی تجهیزات سرمایشی و گرمایشی در مصرف برق کشور در ساعات پیک تأکید شد. به گفته کارشناسان انجمن، حتی کاهش ۱۰ درصدی مصرف انرژی این تجهیزات میتواند تأثیر قابل توجهی بر کاهش بار شبکه برق داشته باشد.
اعضای انجمن معتقدند سه حلقه مهم شامل آزمایشگاههای مرجع، گمرکات تخصصی و آگاهی و اجرای دقیق استانداردهای انرژی با ضعف جدی مواجه هستند و ادامه این وضعیت، علاوه بر افزایش مصرف انرژی، هزینههای بیشتری را به خانوارها و صنایع تحمیل میکند.
ضرورت ورود دولت برای استانداردسازی و مدیریت مصرف
انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع، دولت را بهعنوان رگولاتور اصلی بازار، مسئول ایجاد چارچوبهای روشن و الزامآور دانست و خواستار راهاندازی آزمایشگاههای مستقل و مرجع و تدوین و اجرای استانداردهای حداقلی برای تجهیزات شد.
همچنین پیشنهاد شد در پروژههای عمرانی و خریدهای دولتی، استفاده از تجهیزات با بازدهی انرژی بالا الزامی شود و جایگزینی تأسیسات فرسوده در ساختمانهای عمومی نیز در دستور کار قرار گیرد.
به اعتقاد اعضای انجمن، سیاستهای تشویقی و الزامآور باید همزمان مورد توجه قرار گیرد تا از یک سو مصرفکنندگان به سمت تجهیزات کممصرف هدایت شوند و از سوی دیگر، امکان عرضه محصولات پرمصرف و غیراستاندارد در بازار کاهش یابد.
رقابت نابرابر با واردات بیکیفیت؛ تولیدکنندگان در معرض کاهش ظرفیت
اعضای هیئتمدیره انجمن همچنین نسبت به وضعیت تولیدکنندگان داخلی هشدار دادند. به گفته آنان، رقابت با محصولات ارزانقیمت و بیکیفیت خارجی، در کنار رکود بازار و کمبود نقدینگی، بسیاری از واحدهای تولیدی دارای توان فنی را با مشکلات جدی مواجه کرده و برخی واحدها را به سمت کاهش ظرفیت یا تعطیلی سوق داده است.
آنان بر ضرورت حمایت هدفمند از تولید داخل، تأمین مالی مناسب و ایجاد مشوق برای مصرفکنندگان، بهویژه در بخش دولتی و پروژههای عمرانی، تأکید کردند.
قاچاق گسترده در بازار کولر گازی
در ادامه این نشست، علی آرینپور، نایبرئیس انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع، با اشاره به ظرفیت تولید داخلی کولر گازی گفت: بر اساس مجوزهای تولید و پروانههای صادرشده از سوی وزارت صمت، ظرفیت اسمی تولید کولر گازی در کشور حدود ۲ میلیون دستگاه در سال است، در حالی که نیاز سالانه بازار بین ۲ تا ۲.۵ میلیون دستگاه برآورد میشود.
وی افزود: با وجود این ظرفیت اسمی، تولید واقعی شرکتهای داخلی در حال حاضر کمتر از ۲۰۰ هزار دستگاه در سال است. از سوی دیگر، بر اساس اطلاعات استخراجشده از گمرکات، حدود ۷۰۰ هزار دستگاه کولر گازی از مسیرهای قانونی وارد کشور شده و مشخص نیست بخش قابلتوجه باقیمانده نیاز بازار از چه مسیری تأمین میشود.
آرینپور ادامه داد: وقتی مصرفکننده هر زمان که نیاز داشته باشد میتواند کولر گازی را در بازار پیدا کند، اما آمار واردات رسمی با میزان عرضه موجود در بازار همخوانی ندارد، میتوان نتیجه گرفت که حجم قابلتوجهی از این محصولات، که بخش بزرگی از نیاز بازار را تشکیل میدهد، از مسیر قاچاق یا سایر مسیرهای غیررسمی وارد کشور میشود.
۷۲ درصد بهای تمامشده صنعت تهویه، مربوط به مواد اولیه است
نایبرئیس انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع در پاسخ به پرسش خبرنگار راه امروز مبنی بر اینکه هزینه واردات چه میزان افزایش یافته است، با اشاره به ساختار هزینه تولید در این صنعت اظهار کرد: حدود ۷۲ تا ۷۳ درصد بهای تمامشده محصولات صنعت تهویه مطبوع مربوط به مواد اولیه است که رقم بسیار بالایی محسوب میشود.
وی افزود: زمانی که بیش از ۷۰ درصد بهای تمامشده یک محصول به مواد اولیه اختصاص دارد، هرگونه تغییر در نرخ ارز، تحریمها، محدودیتهای وارداتی یا اختلال در زنجیره تأمین میتواند بهطور مستقیم بر قیمت تمامشده و توان رقابتی تولیدکنندگان تأثیر بگذارد.
آرینپور ادامه داد: صنعت تهویه مطبوع عملا به صنعتی تبدیل شده که بخش عمده بهای محصول نهایی آن از مواد اولیه تشکیل میشود و کوچکترین تغییر در پارامترهای مؤثر بر تأمین این مواد میتواند شرایط تولید را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد.
پنج سال پیگیری برای برگزاری یک نمایشگاه تخصصی
بخش دیگری از سخنان رئیس هیئتمدیره انجمن به موضوع برگزاری نمایشگاه تخصصی تهویه مطبوع اختصاص داشت؛ موضوعی که به گفته بوستانچی، طی پنج سال گذشته با وجود پیگیریهای مستمر انجمن همچنان به نتیجه نرسیده است.
بوستانچی با اشاره به جایگاه نمایشگاههای تخصصی این صنعت در کشورهای مختلف گفت: صنعت تهویه مطبوع در کشورهای پیشرفته به دلیل اهمیت اقتصادی، صنعتی و راهبردی خود، نمایشگاههای تخصصی مستقلی دارد؛ از نمایشگاه ISH فرانکفورت و AHR شیکاگو گرفته تا رویدادهای تخصصی در ترکیه، دبی و چین.
وی افزود: با وجود مکاتبات و پیگیریهای پنجساله، هنوز مجوز برگزاری یک نمایشگاه تخصصی مستقل برای صنعت تهویه مطبوع در ایران صادر نشده است.
دستورهای معاون اول؛ بینتیجه در سازمان توسعه تجارت
رئیس هیئتمدیره انجمن با اشاره به پیگیریهای انجامشده در دولتهای مختلف اظهار کرد: در دولت قبل از معاون اول رئیسجمهور وقت دستور کتبی برای بررسی موضوع دریافت کردیم، اما این دستور در سازمان توسعه تجارت به نتیجه نرسید.
وی ادامه داد: در دولت جدید نیز مجددا از معاون اول رئیسجمهور و وزیر مربوطه دستور گرفتیم، اما سازمان توسعه تجارت نهتنها اقدامی برای حل موضوع انجام نداد، بلکه به گفته وی، حتی به برخی نامهها و تماسهای انجمن نیز پاسخ داده نشده است.
انتقاد از انحصار در نمایشگاه تأسیسات
بوستانچی دلیل اصلی این وضعیت را وجود انحصار در برگزاری نمایشگاه تأسیسات دانست و گفت: یک برگزارکننده خاص، انحصار نمایشگاه تأسیسات را در اختیار دارد و به دلیل منافع مالی ناشی از این انحصار، اجازه برگزاری نمایشگاه تخصصی دیگری در حوزه تهویه مطبوع داده نمیشود.
وی با تأکید بر اینکه در یک بازار آزاد نباید چنین انحصاری شکل بگیرد، افزود: انحصار در نهایت موجب کاهش بهرهوری و افت کیفیت میشود و میتوان نمونههای مشابه آن را در برخی صنایع دیگر نیز مشاهده کرد.
انصراف بیش از ۹۰ درصد اعضای انجمن از نمایشگاه
رئیس هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع ایران با اشاره به موضع اعضای انجمن در قبال نمایشگاه تأسیسات اظهار کرد: انجمن در دوره جدید به اعضای خود توصیه کرد در این نمایشگاه شرکت نکنند و بیش از ۹۰ درصد اعضا، با وجود پرداخت هزینه ثبتنام، از حضور در نمایشگاه انصراف دادند.
به گفته بوستانچی، این اقدام نشان میدهد فعالان صنعت حاضر شدهاند برای بیان اعتراض خود به وضعیت موجود، حتی هزینه مالی پرداختشده را نیز از دست بدهند.
وی پرسید: چرا دولت در برابر مطالبهای که به گفته او خواست بخش عمدهای از فعالان این صنعت است، ایستادگی میکند؟
«قاضی، خودش طرف دعواست»
بوستانچی همچنین از نحوه بررسی درخواست صدور مجوز برای نمایشگاه تخصصی انتقاد کرد و گفت: سازمان توسعه تجارت به برگزارکننده فعلی نمایشگاه اختیار داده است درباره برگزاری نمایشگاه رقیب اظهارنظر کند؛ در حالی که این وضعیت از نظر ما به معنای آن است که قاضی، خودش طرف دعواست.
وی از رسانهها خواست با ورود جدی به این موضوع، روند پنجساله صدور مجوز نمایشگاه تخصصی تهویه مطبوع را شفاف کنند و افزود: این مسئله سالهاست ادامه دارد و هنوز نهاد مؤثری برای حل آن ورود نکرده است.
«این صنعت به نمایشگاهی تخصصی نیاز دارد»
رئیس هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع ایران در پایان با تأکید بر ضرورت صدور مجوز مستقل برای نمایشگاه تخصصی تهویه مطبوع گفت: این صنعت با آسایش و سلامت مردم سروکار دارد و نیازمند رویدادی تخصصی است که فعالان واقعی این حوزه را گرد هم آورد.
وی از دولت و بهویژه سازمان توسعه تجارت خواست به مطالبه اکثریت فعالان صنعت احترام بگذارند و با رفع انحصار، زمینه برگزاری نمایشگاهی تخصصی و عادلانه را فراهم کنند.
بوستانچی تأکید کرد: در غیر این صورت، ادامه این وضعیت را باید مصداق یک رانت بزرگ دانست.
