در شرایطی که اقتصاد ایران همزمان با تبعات جنگ، محدودیتهای ارزی و تداوم تحریمها دستوپنجه نرم میکند، رییس اتاق بازرگانی تهران و رییس سازمان توسعه تجارت، در نشست ماهانه هیات نمایندگان اتاق تهران بر یک نقطه مشترک تأکید کردند؛ بازگشت ثبات به اقتصاد، اصلاح مقررات داخلی و شنیده شدن صدای بخش خصوصی. محمود نجفیعرب با هشدار نسبت به تعمیق نااطمینانی و رکود سرمایهگذاری، دیپلماسی را لازمه تبدیل دستاوردهای میدان به منافع اقتصادی دانست.
انتقاد از جریانهای سیاسی تندرو
رییس اتاق بازرگانی تهران در نشست هیات نمایندگان اتاق تهران که روز گذشته برگزار شد، با اشاره به شرایط پیچیده کشور، تأکید کرد که اقتصاد ایران در کنار پیامدهای جنگ، همچنان با مشکلات ساختاری عمیقی دستوپنجه نرم میکند و تصمیمگیریهای کلان باید با درک واقعبینانه از وضعیت معیشت مردم و اقتصاد ملی انجام شود.
محمود نجفیعرب با اشاره به شرایط اخیر کشور گفت: ایران روزهای سخت و حساسی را پشت سر گذاشته و در عین حال، دورهای پیچیده و دشوار نیز پیش رو دارد. به گفته او، فضای ناشی از جنگ همچنان با ابهام همراه است و انتشار اخبار متناقض، امکان پیشبینی آینده را از فعالان اقتصادی گرفته است.
او افزود: در چنین شرایطی، بسیاری از کسبوکارهای کوچک و بزرگ برنامههای توسعهای خود را متوقف کرده و تنها به اداره روزمره فعالیتهایشان بسنده میکنند؛ موضوعی که به گسترش ناامیدی و بیانگیزگی در میان فعالان اقتصادی منجر شده است.
رییس اتاق تهران با انتقاد از برخی جریانهای سیاسی تندرو در داخل و خارج از کشور اظهار کرد: این گروهها با دامن زدن به فضای تنش، مسیر حرکت به سمت صلح و ثبات را دشوار کردهاند. او همچنین با اشاره به نقش امریکا و رژیم صهیونیستی در تشدید این شرایط، گفت که این بازیگران با استفاده از ظرفیتهای سیاسی و لابیگری، مانع شکلگیری آرامش در منطقه میشوند.
نجفیعرب تأکید کرد: نباید رفتار دیپلماتیک را معادل سازش دانست. به گفته او، جمهوری اسلامی ایران با اقتدار از کشور دفاع کرده و اکنون نیز با حفظ اصول و منافع ملی، تلاش میکند مسیر کاهش تنش را دنبال کند؛ مسیری که هیچ تعارضی با ایثار شهدا و دستاوردهای میدان ندارد.
او با اشاره به جملهای از مهاتما گاندی مبنی بر اینکه «برای کشتهشدگان، یتیمان و بیخانمانها چه تفاوتی میکند ویرانی جنگ به نام آزادی باشد یا دموکراسی»، افزود: هر جنگی سرانجام باید پایان یابد و هنر دیپلماسی آن است که دستاوردهای میدان را به نتایج ملموس برای اقتصاد و زندگی مردم تبدیل کند.
مطالبه اصلی بخش خصوصی چیست؟
رییس اتاق تهران با بیان اینکه همه جریانهای فکری باید واقعیتهای اقتصادی کشور را درنظر بگیرند، گفت: اقتصاد ایران در سالهای اخیر همزمان با مشکلات ساختاری و شوکهای بیرونی مواجه بوده است. کاهش سرمایهگذاری، تداوم تورم، افت رشد اقتصادی، کمبود نقدینگی و افزایش نااطمینانی از مهمترین چالشهای امروز اقتصاد کشور به شمار میروند. او افزود: در کنار این مسائل، تحولات ژئوپلیتیکی، تحریمها و اختلال در برخی زیرساختهای اقتصادی نیز فشار مضاعفی بر تولید، صنعت، تجارت و معیشت خانوارها وارد کرده است و در چنین شرایطی، سیاستگذاری اقتصادی باید بر پایه واقعیتهای موجود انجام شود.
نجفیعرب با اشاره به پیمایش انجامشده ازسوی اتاق بازرگانی تهران گفت: در دوران جنگ و هفتههای پس از آن، مرکز افکارسنجی اتاق تهران با حدود ۲۰ هزار عضو اتاق تماس گرفت تا مهمترین دغدغههای فعالان اقتصادی را بررسی کند.
او افزود: نتایج این پیمایش نشان میدهد مهمترین چالشهای فعالان اقتصادی به ترتیب شامل مشکلات ارزی و ثبت سفارش و تجارت خارجی، مقررات و مجوزهای کسبوکار، تأمین مالی و سرمایه در گردش، ثبات و حفظ اشتغال، تأمین مواد اولیه، حملونقل و لجستیک، اینترنت و زیرساختهای ارتباطی و درنهایت مالیات و بیمه است.
رییس اتاق تهران تأکید کرد: یافتههای این نظرسنجی نشان میدهد امروز بیش از هر زمان دیگری باید صدای بخش خصوصی در فرآیند تصمیمگیری شنیده شود و دولت و سایر نهادهای حاکمیتی پیش از اتخاذ تصمیمات اقتصادی، از ظرفیتهای مشورتی اتاق بازرگانی و تشکلهای اقتصادی استفاده کنند.
رشد منفی، تورم بالا و افزایش فقر
نجفیعرب با استناد به آمارهای رسمی گفت: براساس گزارش بانک مرکزی، اقتصاد کشور در سال ۱۴۰۴ رشد منفی ۰.۷درصدی را تجربه کرده که ناشی از کاهش فعالیت در بخشهای ساختمان، کشاورزی و صنعت بوده است.
او ادامه داد: همچنین بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه در سال ۱۴۰۴ به ۴۲.۲درصد رسیده و کشور برای پنجمین سال متوالی در کانال تورم بالای ۴۰درصد قرار گرفته است؛ شرایطی که فشار مضاعفی بر معیشت مردم، سرمایهگذاری و فعالیت بنگاههای اقتصادی وارد میکند.
رییس اتاق تهران با اشاره به وضعیت بازار کار نیز گفت: بهطور متوسط تنها ۳۸درصد جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر کشور شاغل هستند و نرخ اشتغال زنان نیز حدود ۱۲درصد است که نشاندهنده ظرفیتهای بلااستفاده در بازار کار است.او همچنین با اشاره به برآوردهای مربوط به فقر افزود: براساس گزارشهای موجود، حدود ۳۶درصد جمعیت کشور در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ زیر خط فقر قرار داشتهاند؛ موضوعی که ضرورت توجه بیشتر به سیاستهای حمایتی و رشد اقتصادی را نشان میدهد.
نجفیعرب در پایان با تأکید بر اینکه مشکلات اقتصادی کشور پیش از جنگ نیز وجود داشته است، گفت: امروز علاوه بر چالشهای گذشته، آثار ناشی از جنگ نیز بر اقتصاد تحمیل شده و لازم است همه تصمیمات با نگاهی واقعبینانه به شرایط کشور اتخاذ شود.او افزود: با وجود همه این دشواریها، ایران ظرفیت برخاستن دوباره و بازسازی را دارد. حفظ شأن ملت ایران یک ضرورت است و در عین حال، اکنون که دشمن توان واقعی کشور را دریافته و واقعیتهای منطقه را پذیرفته است، زمان آن رسیده که تصمیمهایی عزتمندانه، در راستای منافع ملی و آینده اقتصاد کشور اتخاذ شود.
