راز ۸ میلیون بشکه سوخت؛ با تولید روزانه ۴ میلیون بشکه نفت/آیا آمارها با واقعیت همخوانی دارند؟
وحید سراوند کارشناس حوزه انرژی و سوخت با اشاره به اظهار اخیر سخنگوی محترم دولت مبنی بر اینکه «روزانه ۸ میلیون بشکه نفت را به سوخت مورد استفاده جامعه تبدیل میکنیم»، از منظر فنی با واقعیتهای صنعت نفت و پالایش کشور همخوانی ندارد.
سراوند با ارائه آماری توضیح داد: کل تولید نفت خام ایران حدود ۴ میلیون بشکه در روز است. همین میزان تولید نیز بهطور کامل در پالایشگاههای داخلی مصرف نمیشود، بلکه بخشی از آن صادر و بخش دیگری برای تأمین خوراک پالایشگاههای کشور اختصاص داده میشود. بنابراین، مجموع نفت خامی که برای صادرات و مصرف داخلی در اختیار کشور قرار دارد، حدود ۴ میلیون بشکه است و اساساً ۸ میلیون بشکه نفت خام وجود ندارد که بتوان آن را به سوخت تبدیل کرد.
این کارشناس حوزه انرژی و سوخت افزود: از سوی دیگر، مجموع ظرفیت پالایش نفت خام و میعانات گازی کشور حدود ۲.۴ میلیون بشکه در روز است. به بیان ساده، حتی اگر صادرات نفت خام ایران کاملاً متوقف شود و تمام نفت تولیدشده در اختیار پالایشگاهها قرار گیرد، باز هم ظرفیت پالایشی کشور کمتر از میزان تولید نفت خام و فاصله آن با رقم ۸ میلیون بشکه بسیار زیاد است.
سراوند ادامه داد: آمار تولید فرآوردههای نفتی نیز همین موضوع را تأیید میکند. تولید روزانه بنزین کشور حدود ۱۱۰ میلیون لیتر و تولید گازوئیل نیز در حدود ۹۰ میلیون لیتر است. در مجموع، میزان تولید این دو فرآورده اصلی حدود ۲۰۰ میلیون لیتر در روز میشود.
بنابر آمار اعلامی این کارشناس حوزه انرژی و سوخت، هر بشکه نفت حدود ۱۵۹ لیتر حجم دارد؛ بنابراین ۸ میلیون بشکه، معادل بیش از یک میلیارد و ۲۷۰ میلیون لیتر در روز است. این رقم بیش از شش برابر مجموع تولید روزانه بنزین و گازوئیل کشور است. ضمن آنکه تمام نفت خام ورودی به پالایشگاه نیز به بنزین و گازوئیل تبدیل نمیشود و بخشی از آن به فرآوردههایی مانند نفت سفید، سوخت جت، نفت کوره، گاز مایع، قیر و سایر محصولات پالایشی اختصاص پیدا میکند.
او تاکید کرد: در نتیجه، ادعای تبدیل روزانه ۸ میلیون بشکه نفت به سوخت، از سه جهت با واقعیتهای موجود سازگار نیست: کل تولید نفت خام کشور حدود ۴ میلیون بشکه است، بخشی از همین تولید صادر میشود، و ظرفیت پالایشگاههای کشور نیز حدود ۲.۴ میلیون بشکه در روز است. آمار واقعی تولید فرآوردهها نیز فاصله قابلتوجهی با عدد اعلامشده دارد.
سراوند در بخش دیگری از اظهاراتش بیان کرد: در صنعت نفت و پالایش، میزان خوراک ورودی و حجم فرآوردههای خروجی تابع موازنه مشخص و قابل محاسبهای است. نمیتوان بیش از نفت تولیدشده یا بیش از ظرفیت واقعی پالایشگاهها، نفت خام را به سوخت تبدیل کرد.
او در پایان تاکید کرد که بیان آمارهای حوزه انرژی نیازمند دقت فنی و استفاده صحیح از اعداد و اصطلاحات تخصصی است. اشتباه در چنین ارقامی صرفاً یک لغزش لفظی نیست، بلکه میتواند تصویری غیرواقعی از توان تولید و پالایش کشور به افکار عمومی ارائه دهد و اعتماد به آمارهای رسمی را تحت تأثیر قرار دهد.
