کد خبر: 47601

تاریخ انتشار: 29 ارديبهشت 1398 18:50

معامله «پوتین و پومپئو» درباره ایران

یک روزنامه کویتی مدعی شد که در دیدار اخیر مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا، با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، در سوچی، دو طرف درباره رسیدن به یک معامله در خصوص ایران گفتگو‌هایی انجام داده‌اند.

همین روزنامه از قول منابع آمریکایی افزود نکته قابل توجه این است که پوتین با حمله به ایران مخالفت نکرد. با این حال، پوتین در ازای موافقت روسیه با حمله آمریکا به ایران، از پومپئو چند درخواست داشت که رفع تحریم‌های آمریکایی علیه روسیه در رأس آن‌ها قرار دارد.

سه شنبه هفته گذشته، پومپئو در سفری به شهر سوچی، با پوتین دیدار کرد. رسانه‌های آمریکایی می‌گویند هدف این سفر بهبود روابط واشنگتن - مسکو بوده است، اما ظاهرا در گفتگو‌های دو طرف، بر سر جمهوری اسلامی ایران معامله شده است.

یک روز پس از دیدار پوتین و پومپئو، مقامات عالیرتبه روس تاکید کردند که تنش‌های مرتبط با ایران به سمت تشدید شدن حرکت می‌کنند. دیمتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، روز چهارشنبه گذشته همزمان با اعلام رسمی توقف اجرای برخی تعهدات هسته‌ای ایران، تصریح کرد: «متاسفانه ما شاهد تنش‌های فزاینده و تصمیم ایران (در زمینه کاهش تعهدات هسته‌ای) هستیم. متاسفانه، وضعیت به سمت تشدید تنش بیشتر حرکت می‌کند.»

سخنگوی کرملین، که اندکی پس از دیدار مقامات روس با پومپئو با خبرنگاران گفتگو می‌کرد، افزود وزیر خارجه آمریکا در دیدار روز سه‌شنبه خود با ولادیمیر پوتین، هیچ اطمینانی در زمینه توافق هسته‌ای نداد. در همان روزی که پسکوف، شدت گرفتن تنش‌ها را پیش‌بینی کرد، پوتین طی یک کنفرانس خبری با الکساندر وان دربلن، رئیس‌جمهور اتریش، اظهاراتی بیان کرد که توجه ناظران را جلب کرد. او، با بیان اینکه توافق هسته‌ای در حال فروپاشی است، از ایران خواست که صرفنظر از هر اتفاقی در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) باقی بماند.

پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای، اروپایی‌ها تلاش کردند از طریق تامین منافع اقتصادی ایران، این توافق را نجات دهند. اما پوتین معتقد است که اروپایی‌ها از نجات برجام، ناتوان و عاجز هستند.

رئیس جمهور روسیه تصریح کرد: «آمریکایی‌ها از توافق خارج شده‌اند. توافق در حال فروپاشی است و کشور‌های اروپایی هیچ کاری برای نجات آن نمی‌توانند بکنند. (آنها) قادر نیستند واقعا با ایران کار کنند و خسارت‌های اقتصادی آن را جبران کنند.» با این حال، پوتین ادامه داد: «من مکررا به شرکای ایرانی‌مان گفته‌ام که به عقیده من، عاقلانه‌تر است که ایران، صرفنظر از هر نتیجه‌ای، در این توافق باقی بماند. ایران ممکن است اقدامات تلافی‌جویانه انجام دهد و بگوید که از چیزی (برجام) خارج می‌شود. اما فردای آن روز، همه فراموش خواهند کرد که آمریکا آغازگر این امر بوده و همه تقصیر‌ها گردن ایران خواهد افتاد و عمدا افکار عمومی جهان به همین سمت سوق داده خواهد شد.»

لحن پوتین در اظهارات روز چهارشنبه گذشته، «دیپلماتیک» نبود و صراحت او برخی ناظران را غافلگیر کرد. لحن او به حدی تند و کم‌سابقه بود که حتی خودش هم به این مسئله اشاره کرد. پوتین با بیان اینکه گفتن چنین «چیز غیردیپلماتیک ممکن است گوش‌های دوستان اروپایی‌مان را بیازارد»، تقصیر فروپاشی برجام را مستقیما به گردن آمریکا انداخت و از ناتوانی اروپا برای نجات این توافق انتقاد کرد.

رئیس جمهور روسیه به گونه‌ای صحبت کرد که انگار اوضاع به سمت شعله‌ور شدن حرکت می‌کند و روسیه باید نقش آتش‌نشان را بازی کند. نقشی که به گفته پوتین روسیه تمایلی به ایفای آن ندارد. در همین خصوص پوتین به صراحت اعلام کرد: «روسیه تیم آتش‌نشانی نیست. ما نمی‌توانیم بگردیم و هر چیزی که کاملا به ما بستگی ندارد را نجات دهیم.»

تحلیلگران برای رمزگشایی از اظهارات «غیردیپلماتیک» پوتین گمانه‌زنی‌هایی مطرح کرده‌اند. خود روس‌ها توضیح نداده‌اند که منظور پوتین از چنین اظهارات کم‌سابقه‌ای چیست. در این شرایط، روزنامه «الرای» کویت در گزارشی از واشنگتن، ادعایی را مطرح کرد که ممکن است به رمزگشایی از اظهارات پوتین کمک کند.

به ادعای این روزنامه، پومپئو در سفر به روسیه، تلاش کرد که پوتین را به ضرورت کمک کردن به هرگونه تقابل نظامی آمریکا با ایران متقاعد کند. همین روزنامه از قول منابع آمریکایی افزود نکته قابل توجه این است که پوتین با حمله به ایران مخالفت نکرد. با این حال، پوتین در ازای موافقت روسیه با حمله آمریکا به ایران، از پومپئو چند درخواست داشت که رفع تحریم‌های آمریکایی علیه روسیه در رأس آن‌ها قرار دارد.

روزنامه کویتی مشخص نکرد که آیا پوتین و پومپئو سرانجام درباره ایران به توافق رسیده‌اند یا خیر. اما اعلام کرد که رفع تحریم‌های روسیه برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هزینه سیاسی دارد که حتی اگر بخواهد آن را بپردازد، توان پرداخت آن را ندارد.