کد خبر: 47238

تاریخ انتشار: 06 ارديبهشت 1398 13:50

برنده باش و علی فروغی زیر تیغ انتقاد!

هشدار‌ها درباره «قمار بازی» در تلویزیون، فقط دامن برخی برنامه‌ها را نگرفته و انتقادات شدیدی از مدیران سازمان به ویژه مدیر شبکه سوم سیما صورت گرفته است.

مدیری که این روز‌ها در صدر جنجال‌های تلویزیونی است. او با حذف برنامه نود و عادل فردوسی‌پور اعتراض‌های دامنه‌داری را برانگیخت. از سوی دیگر او از چهره‌هایی تازه‌ای همچون بشیر حسینی (داور برنامه عصر جدید) رونمایی کرده که با اظهار نظر‌های عجیبش خبرساز است.

بار‌ها سخن از این گفته شده است که صداوسیما تبدیل به یک قمارخانه شده است. این انتقاد تند بیشتر ناظر بر  مسابقات و سرگرمی‌های جایزه محور آن است. در برخی دیگر از برنامه‌ها نیز که مسابقه محور نیست برای جذب مخاطب،اسپانسر برنامه شانس و اقبال را برای کسب تعدادی جایزه به مخاطبان می‌دهد. این وضعیت حالا تبدیل به یک چالش بزرگ برای صداوسیما شده است.

روز گذشته رهبر معظم انقلاب در دیدار با هزاران نفر از کارگران با تأکید بر اینکه نباید فرهنگ نشستن و انتظار ثروت بادآورده را در مردم ترویج کنیم، فرمودند: «باید فرهنگ کار، تولید و تلاش را ترویج دهیم و روحیه انتظار برای ثروت بادآورده را از بین ببریم و روش‌هایی شبیه بخت‌آزمایی را ترویج نکنیم که دستگاه‌های مختلف از جمله صداوسیما باید متوجه این معنا باشند.»

این بیان رهبری در واقع هشداری مهم به سازمان صداوسیما تلقی می‌شود. پیشتر از سخنان رهبر انقلاب محمد جواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات در توئیتی اعلام کرد "طی دستوالعملی، مدیران عامل اپراتور‌های تلفن همراه را موظف کردم شخصا بر روند مسابقات غیرمشروع بخت‌آزمایی در تلویزیون و غیرآن نظارت کنند و جلوی این پدیده سوء را بگیرند. عدم رعایت دستورالعمل برای اپراتور‌ها عواقب جدی درپی خواهد داشت."

او پس از بیانات رهبر معظم انقلاب در توئیت دیگری نوشت: «رهبری اتمام حجت فرمودند. از این پس، با جدیت بیشتری بخت‌آزمایی‌ها، تخلف‌های ارزش‌افزوده و دستکاری رای مردم را پیگیری خواهیم کرد. گفته بودیم که از حق‌الناس کوتاه نمی‌آییم.»

این هشدار‌ها و توصیه‌ها در شرایطی مطرح می‌شوند که پیش از آن نیز آیت الله مکارم شیرازی از مراجع تقلید در قم در پاسخ به استفتایی درباره برنامه برنده باش تاکید کرد "این کار قمار است و کسانی که شرکت می‌کنند مالک جوایز نمی‌شوند."

انتشار این استفتا و پاسخ آیت الله مکارم شیرازی با واکنش برنامه برنده باش روبه رو شد. روابط عمومی این برنامه اطلاعیه‌ای با این مضمون صادر کرد: «در پی انتشار استفتاتی پیرامون مسابقه «برنده باش» به اطلاع می‌رساند فرض مطرح شده در سوال استفتاء کامل نیست و طبیعتاً فرض ناکامل، جایگاه سوال را مخدوش می‌سازد.»

امروز مجدداً آیت الله العظمی مکارم بر حرمت این مسابقه با جزئیات بیشتر تاکید کرد: «اگر به عناوین مختلف پول را از مردم بگیرند و از آن مبلغ به مردم جایزه بدهند، این قمار است و اشکال دارد؛ طبق اطلاع ما، ۹۵ درصد درآمد این موضوع به جیب برگزار کننده می‌رود و تنها ۵ درصد را جایزه می‌دهند و این یک نوع بخت آزمایی و قمار است و همه مراجع در این موضوع اشتراک نظر دارند.»

برنده باش یک مسابقه تلویزیونی با اجرای محمدرضا گلزار و تهیه‌کنندگی هاشم رضایت و حمید رحیمی نادی و کارگردانی راسخ رحیمی نادی است. شرکت‌کنندگان در این مسابقه باید بر اساس اطلاعات عمومی به سؤالات متنوعی دربارهٔ مسایل مختلف پاسخ بدهند. افزایش نرخ مطالعه و بالا بردن آگاهی و اطلاعات عمومی در بین مخاطبان یکی از اهداف اصلی ساخت این مسابقه عنوان شده‌است. در هر قسمت از این مسابقه چهار نفر که از قبل سوال‌های اپلیکیشن برنامه را به درستی پاسخ داده‌اند، روی صندلی برنامه خواهند نشست و با پاسخ دادن به سوالات به صورت پلکانی برای بردن جایزه یک میلیارد ریالی با مجری وارد رقابت خواهند شد.

حضور در این مسابقه تنها از طریق شرکت در آزمون اولیه از طریق یک اپلیکیشن موبایلی ممکن خواهد بود. افرادی که تمایل دارند در این مسابقه چه به عنوان تماشاگر و چه به عنوان شرکت‌کننده حضور داشته باشند باید از طریق این اپلیکیشن به جمع‌آوری امتیاز بپردازند. افراد با پاسخ به سوالات مطرح شده، امتیاز کسب می‌کنند و شانس خود را برای حضور در برنامه افزایش می‌دهند. اخیرا در جشنواره جام جم از محمد رضاگلزار مجری این برنامه تقدیر به عمل آمد.

اسپانسر‌ها تبدیل به چالش می‌شوند؟

پس از این اتفاقات امروز رئیس سازمان صداوسیما دستور داد نسبت به حضور اسپانسر‌ها در رسانه ملی تجدیدنظرشود. در این دستور که خطاب به مهدوی مهر مدیرکل بازرگانی سازمان صداوسیماست، آمده است: "با توجه به فرمایش مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در مورد فرهنگ کار به مناسبت روز کارگر، نسبت به بروز و ظهور رسانه‌ای اسپانسر‌هایی که مانع این فضیلت هستند تجدید نظر کنید."

در پی این دستور باید دید سطح تغیر حضور اسپانسر‌ها در تلویزیون چقدر خواهد بود و رسانه ملی برای این موضوع چه چاره‌ای خواهد اندیشید.

اتفاقات اخیر می‌تواند صداوسیما را با مشکل جدی مواجه کند. مدیران سازمان بار‌ها از وضعیت اقتصادی صداوسیما گلایه کرده‌اند و در مقاطع مختلف از دولت تقاضای دریافت بودجه بیشتری داشته اند. از سوی دیگر در داخل سازمان نیز نوعی تفکر اقتصادی شکل گرفته که صداوسیمای ملی ایران را به یک بنگاه اقتصادی بزرگ تبدیل کرده است.

بنگاهی عریض و طویل که با وجود درآمد فراوان از طریق فروش آنتن و تبلیغات نمی‌تواند هزینه‌های خود را تامین نماید. در چند سال اخیر صداوسیما به هر کاری برای درآمد زایی بیشتر دست زده است و پاسخگو هم نیست. یکی از راه‌های کسب درآمد ساخت برنامه با استفاده از حامیان مالی است. یعنی چیزی فراتر از تبلیغات میان برنامه‌ها و آنتن فروشی. هر تهیه کننده‌ای برای خود اسپانسری دست و پا می‌کند و هر طور که باشد درآمدزایی می‌نماید.

شاید این چالش تازه بتواند مسیر این سازمان عریض و طویل را کمی تغییر دهد، البته هم ممکن است هیچ اتفاق ویژه‌ای رخ ندهد و ماجرا با تغییر رویه‌ای کوچک حل و فصل شود.

اما هشدار‌ها درباره "قمار بازی" در تلویزیون، فقط دامن برخی برنامه‌ها را نگرفته و انتقادات شدیدی از مدیران سازمان به ویژه مدیر شبکه سوم سیما صورت گرفته است. مدیری که این روز‌ها در صدر جنجال‌های تلویزیونی است. او با حذف برنامه نود و عادل فردوسی‌پور اعتراض‌های دامنه‌داری را برانگیخت. از سوی دیگر او از چهره‌هایی تازه‌ای همچون بشیر حسینی (داور برنامه عصر جدید) رونمایی کرده که با اظهار نظر‌های عجیبش خبرساز است.

از زمانی که فروغی به شبکه سوم سیما رفت ساخت برنامه‌های مسابقه‌ای و پر حرف و حدیث همچون "برنده باش" و "عصر جدید" در دستور کار قرار گرفت.

امروز سایت تابناک وابسته به محسن رضایی در مطلبی انتقادی به علی فروغی تاخت و این وضعیت را ناشی از "به کار گماردن مدیران بی‌تجربه‌ای" دانست که شبکه سوم سیما را "به این نقطه رسانده‌اند و فریاد مرجعیت شیعه را درآورده‌اند."

تابناک در ادامه این سوال را مطرح کرده است "آیا مدیریت صداوسیما در این زمینه دست به تجدیدنظر در مدیریت شبکه می‌زند یا وضع به همین منوال پیش می‌رود؟ "

همچنین غلامرضا کاتب، عضو شورای نظارت بر صدا و سیما از مدیریت شبکه سوم سیما انتقاد کرد. او گفت: «اعضای شورای نظارت بر صدا و سیما به شدت از اتفاقات اخیر در شبکه ۳ گلایه‌مند هستند این که این اتفاقات باعث جریحه دار کردن مردم و مراجع تقلید شدند.»

کاتب افزود: "رسانه‌ی ملی بزرگترین سرمایه ملی کشور است و با عنوان سرمایه بزرگ انقلاب محسوب می‌شود. این که چرا اخیراً مدیر شبکه سه این اندازه حاشیه سازی می‌کند، جای سوال دارد. طبق تذکر مقام معظم رهبری طبیعتاً دیگر نباید مسابقه برنده باش از تلویزیون پخش شود."

این عضو شورای نظارت تاکید کرد: «شورای نظارت بر صدا و سیما در اولین جلسه خود موضوع حذف برنامه ۹۰ و اتفاقات اخیر در پخش برنامه‌هایی که از آن به عنوان قمار قلمداد می‌شود را در دستور کار قرار خواهد داد.»

در سوی دیگری از داستان منتقدان "برنده باش" فضا را مناسب دیده اند که انتقادات خود را از این برنامه مطرح کنند. به نظر می‌رسد این فضا وضعیت مناسبی برای "برنده باش" نیست. این برنامه پیشتر نیز با چالش‌هایی دست و پنجه نرم کرده بود. از جمله اینکه اتهاماتی درباره نقش تهیه کنندگان برنامه در تقلب عجیب نظرسنجی جشنواره جام جم مطرح شده بود. تقلبی که درآن آرای برنده باش ناگهان و یک شبه بیشتر از آرای برنامه نود شده بود که به سرعت با افشاگری وزیر ارتباطات مشخص شد در نظرسنجی تخلفی آشکار صورت گرفته است تا نود پایین‌تر از برنده باش قرار گیرد.

در ماجرای دیگر گروهی از شرکت‌کنندگان این برنامه خبر دادند که در یکی از قسمت‌های برنامه، حین ضبط برنامه، پاسخ‌های ارائه شده به شرکت‌کنندگان همگی غلط بوده‌اند و به همین دلیل نیز این گروه شرکت‌کننده، در مسابقه بازنده شدند. اما به گفته این گروه، در نسخه‌ای که در نهایت از تلویزیون پخش شد، با تدوین، تغییر گرافیکی زیرنویس و همچنین تغییر صدای مجری برنامه، این‌گونه وانمود شد که پاسخ صحیح در میان پاسخ‌های ارائه شده به شرکت‌کنندگان وجود داشته است.

شرکت کنندگان در مصاحبه با خبرگزاری فارس گفته بودند که برگزار کنندگان به هیچ وجه حاضر نشدند که اشتباه خود را بپذیرند. انتقاد این گروه به این گمانه دامن زد که تهیه‌کنندگان این برنامه به شکل عمدی زمینه باخت شرکت‌کنندگان را فراهم می‌کنند تا آن‌ها موفق نشوند به جوایز نقدی بزرگ برنامه دست پیدا کنند.

محمدرضا گلزار مجری این برنامه در واکنش به ماجرای پیش آمده ویدئویی منتشر کرد و گفت که این اشتباه از سوی برگزارکنندگان پذیرفته شده و عذرخواهی هم صورت گرفته است. او در عین حال از کسانی که این اشتباه را منتشر کردند و موج اعتراض‌ها به این برنامه انتقاد کرد. گلزار در این ویدئو اظهار کرد که در تعداد زیادی از برنامه‌ها او شخصا به شرکت‌کنندگان کمک کرده تا به پاسخ صحیح برسند و در نهایت جوایز مالی این مسابقه را به دست بیاورند. البته او توضیح نداد که چرا بعد از ضبط برنامه و مشخص شدن اشتباه بودن پاسخ‌ها، همچنان آن نسخه با تدوین و تغییر پخش شده و ضبط دوباره صورت نگرفته است.

تغییر در برنده باش

پس از انتقادات از برنده باش امروز پنج شنبه این برنامه از کنداکتور برنامه های شبکه سوم سیما حذف شد. در ادامه علی فروغی رییس شبکه سه از تغییر در "برنده باش" خبر داد.

علی فروغی در این باره گفت: "با توجه به رهنمود اخیر رهبر معظم انقلاب و به تبع آن دستور رییس سازمان صداوسیما در سازماندهی اسپانسر‌ها و تعامل با معاون محترم سیما، تصمیم بر این شد تا سازوکار اسپانسری که پشتیبانی مالی برنامه "برنده باش" را انجام می‌دهد، اصلاح و ظرفیت های جدیدی به این برنامه اضافه شود."

او افزود: «با این تغییرات پیش‌برنده از این پس مردم نقش افرینی بیشتری در برنامه "برنده باش" خواهند داشت. همانطور که مرجع بزرگوار در جلسه درس خارج فقه فرمودند اگر محل تامین جوایز مسابقه از محل وجه دریافتی از شرکت کنندگان مسابقه تفکیک شده باشد، مشکل شرعی ندارد.»

فروغی تاکید کرد: «با توجه به سابقه دیرینه سازمان در این گونه برنامه ها و بررسی های شرعی لازم، از همان ابتدا پیش بینی شده بود که محل تامین جوایز از براورد مصوب در شبکه باشد و نه وجه احتمالی دریافتی از شرکت کنندگان. لذا مفروض استفتا مصداق این برنامه نیست.»